Η αρχαία Μεδεώνα< />

Ταξιδεύοντας από το Αγρίνιο στη Κατούνα λίγα μέτρα πριν τη διασταύρωση που οδηγεί από αριστερά για Κονοπίνα και δεξιά για Κατούνα συναντούμε στα δεξιά του επαρχιακού δρόμου χωμάτινο αγροτικό δρόμο που οδηγεί στη αρχαία Μεδεώνα ή Μεδιώνα. Στην αρχαιότητα εκτός από τη Μεδεώνα της Ακαρνανίας υπήρχε και ομώνυμη πόλη στη περιοχή της Φωκίδας. Το τελευταίο δημιουργεί σύγχυση σχετικά με τα στοιχεία που υπάρχουν για τη αρχαία αυτή πόλη.

Το όνομα της Ακαρνανικής Μεδεώνας θεωρείται πως έχει ρίζα Ιλλυρική και συνεπώς συνδέεται με τη παραμονή των Ακαρνανών στην Ήπειρο - Αλβανία πριν τη κάθοδό τους προς νότο.'Αλλοι ερευνητές θεωρούν πως το όνομα Μεδεώνα σχετίζεται με το ρήμα <<Μέδομαι>> που σημαίνει επιμελούμαι ή φροντίζω. Ίσως η αρχαία Μεδεώνα ήταν έδρα με ισχυρό άρχοντα που έπαιξε σημαντικό ρόλο στη περιοχή στα χρόνια που ακολούθησαν τη κάθοδο των Δωριέων και των Ακαρνανών προς το νότο.

Αργότερα ανάμεσα στα έτη 350 και 300 π.Χ. η πόλη έκοψε νομίσματα στη μία πλευρά των οποίων παριστάνεται κεφαλή του Απόλλωνα και στην άλλη στεφάνι δάφνης και τα γράμματα Α ή Μ, όπως επίσης και νομίσματα στη μία πλευρά των οποίων παριστάνεται κεφαλή της Αθηνάς και στην άλλη τρίποδας ή κουκουβάγια και τρίποδας. Αρκετά φέρουν και τα γράμματα Μ-Ε.

Σήμερα τα ερείπια της αρχαίας πόλης καταλαμβάνουν ένα ευρύ κύκλο σε γειτονικό με τη Κατούνα ύψωμα σε μια καλλιεργημένη περιοχή. Από την αρχαία πόλη διακρίνονται μόνο ερείπια των τειχών της. Η θέση που ήταν κτισμένη της έδινε τη δυνατότητα να ελέγχει τη γειτονική λίμνη Αμβρακία και το δρόμο που οδηγούσε στη κοντινή αρχαία πόλη που ήταν κτισμένη κοντά στο σημερινό χωριό Κομπωτή. Είναι επίσης πιθανό να διέθετε επίνειο που βρισκόταν κοντά στο σημερινό οικισμό του Λουτρακίου.

Τίς πληροφορίες για την αρχαία Μεδεώνα πήραμε από τα βιβλία :
α) Γεράσιμου Κατωπόδη - Αρχαία Ακαρνανία
β) Γεώργιου Α. Φερεντίνου, Ιστορία της Ακαρνανίας Τόμος Α'.

Το χωριό του καπνού

Μετά το 1910, η καλλιέργεια του τσεμπελιού (τσεμπέλι = ποικιλία καπνού) στην Κατούνα, άρχισε να αποκτά μεγάλη σημασία για την τοπική κοινωνία. Αμέσως άρχισαν οι καπνοκαλλιέργειες στο χωριό μας, αλλά γρήγορα επεκτάθηκαν και στα γύρω χωριά και πολύ σύντομα πήραν μεγάλες διαστάσεις λόγω της αυξημένης ζήτησης που είχαν τα περίφημαΜετά το 1910, η καλλιέργεια του τσεμπελιού (τσεμπέλι = ποικιλία καπνού) στην Κατούνα, άρχισε να αποκτά μεγάλη σημασία για την τοπική κοινωνία. Αμέσως άρχισαν οι καπνοκαλλιέργειες στο χωριό μας, αλλά γρήγορα επεκτάθηκαν και στα γύρω χωριά και πολύ σύντομα πήραν μεγάλες διαστάσεις λόγω της αυξημένης ζήτησης που είχαν τα περίφημα καπνά Κατούνας, τόσο από την εσωτερική κατανάλωση, όσο και από το εξωτερικό. Η ποιότητα του καπνού ήταν άριστη, εξαιτίας του ορεινού εδάφους, του κλίματος και μάλιστα τα καπνά της Κατούνας θεωρούνταν από πολλούς τα καλύτερα της παγκόσμιας παραγωγής, αφού είχαν αποσπάσει πολλές φορές τα πρώτα βραβεία στην Διεθνή έκθεση Θεσσαλονίκης. καπνά Κατούνας, τόσο από την εσωτερική κατανάλωση, όσο και από το εξωτερικό. Η ποιότητα του καπνού ήταν άριστη, εξαιτίας του ορεινού εδάφους, του κλίματος και μάλιστα τα καπνά της Κατούνας θεωρούνταν από πολλούς τα καλύτερα της παγκόσμιας παραγωγής, αφού είχαν αποσπάσει πολλές φορές τα πρώτα βραβεία στην Διεθνή έκθεση Θεσσαλονίκης.
Ο καπνός έτσι για να πούμε δύο λόγια για την προέλευση του, ήρθε στην Ισπανία από το Περού της Αμερικής κατά τον 16ο αιώνα, στην αρχή με την μορφή του φύλλων και αργότερα ήρθαν και οι σπόροι του. Πρωτοκαλλιεργήθηκε στην Πορτογαλία και Γαλλία ως διακοσμητικό και κοσμητικό και φαρμακευτικό φυτό. Στην Ελλάδα φαίνεται να ήρθε στις αρχές του 19ο αιώνα από την περιοχή της Θράκης και αμέσως έφθασε και στο Ξηρόμερο. Τα τελευταία χρόνια χιλιάδες οικογένειες καπνοπαραγωγών βρίσκονται σε απόγνωση, λόγω της φθηνής τιμής πώλησης(σχεδόν τζάμπα), της κατάργησης σχεδόν της ποικιλίας Τσεμπέλι, την μείωση του ποσοστού καπνοκαλλιέργιας και η Κατούνα οδηγείται μαθηματικά σε μαρασμό και αδιέξοδο.

(το κείμενο αντέγραψαν στην ιστοσελίδα οι μαθήτριες της Α' Λυκείου Κική Καρατάσιου και Δήμητρα Βαλλιάνου)